Tegoroczna, jubileuszowa XXX edycja targów Plastpol pokazała bardzo wyraźnie, że branża tworzyw sztucznych znajduje się dziś w jednym z najbardziej wymagających momentów ostatnich lat.
Z jednej strony rynek mierzy się z nowymi regulacjami, wysokimi kosztami energii, wahaniami cen ropy oraz coraz większą presją dotyczącą gospodarki obiegu zamkniętego. Z drugiej — coraz wyraźniej widać, że transformacja materiałowa Europy dzieje się szybciej niż gotowość rynku, infrastruktury i administracji.
Najmocniejszym wnioskiem po konferencji dotyczącej PPWR (https://eplastics.pl/
Podczas paneli wielokrotnie pojawiały się pytania:
– skąd rynek ma pozyskać odpowiednią ilość recyklatów,
– kto i w jaki sposób będzie dokonywał weryfikacji zapisów,
– czy infrastruktura recyklingu jest gotowa na wymagane poziomy,
– oraz czy technologicznie możliwe będzie osiągnięcie zakładanych celów.
Szczególnie dużo miejsca poświęcono recyklatom do kontaktu z żywnością oraz możliwościom rozwoju recyklingu chemicznego w skali przemysłowej.
Pani Anita Frydrych z KGL-u zwróciła uwagę na bardzo istotny aspekt regulacyjny — dostawca surowca nie jest wytwórcą w rozumieniu zapisów regulacji. Oznacza to, że odpowiedzialność za zgodność z PPWR spoczywa przede wszystkim na podmiocie wprowadzającym produkt na rynek, czyli marce lub sieci handlowej.
Dużo uwagi poświęcono również systemowi bilansu masy (mass balance), który został już wprowadzony jako przepis wykonawczy do dyrektywy SUP i może zostać zaimplementowany również do PPWR.
Dla wielu firm system ten staje się dziś najbardziej realistyczną ścieżką dostosowania do nowych wymogów legislacyjnych bez konieczności całkowitej zmiany istniejącej infrastruktury technologicznej. W praktyce oznacza to możliwość wykorzystywania certyfikowanych surowców odnawialnych przy zachowaniu tych samych parametrów materiałowych końcowego produktu.
Zgodność z systemem certyfikacji ISCC Plus ma stanowić gwarancję wiarygodności deklaracji środowiskowych oraz ograniczenia zjawiska greenwashingu.
Jednocześnie właśnie tutaj zaczynają pojawiać się coraz trudniejsze pytania.
Czy system bilansu masy rzeczywiście prowadzi do realnego ograniczania wpływu środowiskowego, czy w części przypadków staje się przede wszystkim systemem administracyjno-
W branży coraz częściej pojawiają się głosy wskazujące, że część modeli opartych o certyfikację i bilans masy generuje ogromną ilość dokumentacji, kosztów oraz zależności od międzynarodowych systemów certyfikacyjnych.
Coraz częściej dyskutowany jest również rzeczywisty ślad środowiskowy wybranych procesów — szczególnie w kontekście recyklingu chemicznego, którego skala przemysłowa może wiązać się z bardzo wysokim zużyciem energii i wody.
Pojawia się więc fundamentalne pytanie:
czy Europa buduje dziś rzeczywiście najbardziej efektywny środowiskowo model gospodarki materiałowej, czy raczej system zgodności regulacyjnej oparty na certyfikacji, raportowaniu i rozbudowanej administracji środowiskowej?
To pytanie wydaje się dziś jednym z najważniejszych dla całej branży opakowań i tworzyw.
Jednocześnie bardzo wyraźnie widać, że rozwiązania bio przestają być niszą. Materiały biodegradowalne, kompostowalne, odnawialne oraz rozwiązania oparte o surowce bio są dziś obecne zarówno na stoiskach dużych koncernów, jak i w strategicznych rozmowach dotyczących przyszłości rynku.
I właśnie dlatego mimo całego napięcia transformacyjnego jesteśmy spokojni o przyszłość niszy, której oddaliśmy serce.
Być może najważniejszym zdaniem całej konferencji były słowa prof. Artura Bartkowiaka mówiące o potrzebie „wspólnego języka i wspólnego dialogu dotyczącego tego, jak ma wyglądać przyszłość”.
Bo przyszłość rynku tworzyw nie będzie dziś zależała wyłącznie od technologii.
Będzie zależała od odwagi zadawania trudnych pytań i odważnych działań.